Η κυρά της λίμνης

Η Φροσύνη, σύζυγος του εμπόρου Δημητρίου Βασιλείου, φημιζόταν για την ομορφιά, την καταγωγή και την μόρφωσή της. Ενω ο σύζυγος ταξίδευε για δουλειές, στη Βενετία, “δεν ηδυνήθη ν’ αντιστή εις τον έρωτα” του γυιού του Αλή-Πασά, του Μουχτάρ.

Οταν ο Μουχτάρ ταξίδεψε στην Αδριανούπολη, η γυναίκα του ζήτησε απ’ τον πεθερό της, τον Αλή-Πασά, να τιμωρήσει τη Φροσύνη. Αυτός για να μην εκθέσει κάποιον άλλον στην εκδικητικότητα του Μουχτάρ, πήγε ο ίδιος νύχτα στο σπίτι της, την συνέλαβε και την φυλάκισε μαζί με άλλες 17 “ατακτούλες”.

Τη νύχτα της 11 Ιανουαρίου 1801, τις έπνιξε όλες στη λίμνη των Ιωαννίνων.

Το σπίτι της σφραγίστηκε, τα υπάρχοντά της δημεύτηκαν και τα δυο μικρά παιδιά της εγκαταλείφθηκαν στους δρόμους, ενώ κανένας δεν τολμούσε να τα περιμαζέψει.

Μετά την καταβολή πλουσίων δώρων, επετράπει στον θείο τους, αδερφό της Φροσύνης, επίσκοπο Γαβριήλ να τα πάρει μαζί του.

Οταν τα πτώματα των 17 γυναικών ξεβράστηκαν στην ακτή, ετάφησαν από την εκκλησία και ανακυρήχθησαν “καλλιμάρτυρες”.

Ο λαός των Ιωαννίνων τις θεώρησε μάλλον θύματα του τυράννου, παρά ένοχες και έτρεφε προς αυτές μεγάλη συμπόνοια, ιδίως προς τη Φροσύνη, την οποία ακόμα αποκαλούν “η κυρά μας η Φροσύνη”.

ΤΗΣ ΦΡΟΣΥΝΗΣ

Τ’ ακούσατε τι γίνηκε ‘ς τα Γιάννενα, τη λίμνη,
που πνίξανε τοις δεκαφτά με την κυρά Φροσύνη;
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
τι κακό παθες, καϊμένη!
Άλλη καμιά δεν τό βαλε το λιαχουρί φουστάνι,
πρώτ’ η Φροσύνη το βαλε και βγήκε ‘ς το σιργιάνι
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
και ‘ς τον κόσμο ξακουσμένη!
Δε σ’ τό ‘λεγα, Φροσύνη μου, κρύψε το δαχτυλίδι,
γιατί αν το μάθη ο Αλήπασας θε να σε φάη το φίδι;
Αχ, Φροσύνη μου καϊμένη,
τι πολύ κακό θα γένη!
Αν είστε Τούρκοι αφήστε με, χίλια φλωριά σας δίνω,
σύρτε με ‘ς το Μουχτάρπασα, δυο λόγια να του κρίνω”
Αχ, Φροσύνη μου καϊμένη,
τι κακό πολύ θα γένη!
«Πασά μου, πού είσαι, πρόβαλε, τρέξε να με γλυτώσης,
μέρωσε τον Αλή πασά, και δώσε ό τι να δώσης».
Αχ, Φροσύνη πέρδικά μου,
τι κακό ‘παθες, κυρά μου!
Εις το Βεζίρη τα φλωριά, τα δάκρυα δεν περνάνε,
και σένα μ’ άλλαις δεκαφτά τα ψάρια θα σας φάνε.
Αχ, Φροσύνη πέρδικα μου,
μόκαψες τα σωθικά μου!
Νά ταν οι πέτραις ζάχαρη, να ρήχνανε ‘ς τη λίμνη,
για να γλυκάνη το νερό για την κυρά Φροσύνη.
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
μέσ ‘ς τη λίμνη ξαπλωμένη!
Φύσα, βοριά, φύσα, θρακιά, για ν’ αγρίεψη η λίμνη,
να βγάλη ταις αρχόντισσαις και την κυρά Φροσύνη.
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
μεσ ‘ς τη λίμνη ξαπλωμένη!
Φροσύν’, σε κλαίει το σπίτι σου, σε κλαίνε τα παιδιά σου
σε κλαίν όλα τα Γιάννενα, κλαίνε την ομορφιά σου.
Αχ, Φροσύνη πέρδικα μου,
μόκαψες τα σωθικά μου!”